راهنمای خرید بازی رومیزی؛ کدام بازی فکری مناسب جمع شماست؟
در این راهنمای خرید بازی رومیزی یاد میگیرید بر اساس تعداد نفرات، تجربه بازیکنان، زمان، میزان شانس و حالوهوای جمع، بهترین بازی را انتخاب کنید.
بعضی وقتها یک بازی رومیزی میخرید که جعبهاش زیباست، موضوعش جذاب به نظر میرسد و تصاویرش جوری اند که انگار قرار است بهترین شب عمرتان را بسازد؛ اما شب بازی فرا میرسد، جعبه باز میشود، توضیح قوانین از دقیقهی دهم عبور میکند و دوستتان یواشکی میپرسد: «نمیشه یه چیز سادهتر بازی کنیم؟» چند هفته بعد، همان جعبه روی قفسه مانده و کمکم به بخشی از دکور خانه تبدیل شده است. نه لزوماً چون بازی بدی بوده؛ بلکه احتمالاً بازی خوبی بوده که به جمع اشتباهی رسیده است!
راهنمای خرید بازی رومیزی نمیتواند یک بازی را بهعنوان بهترین انتخاب برای همه معرفی کند چون چنین بازی وجود ندارد! هدف ما در این مطلب این است که توضیح دهیم چگونه میتوانید قبل از خرید، بفهمید جمعتان از بازی چه میخواهد و کدام بازی فکری واقعاً شانس آمدن روی میز و ساختن لحظات شاد و جذابی برای دورهمیهایتان را دارد!
قانون صفر: برای جمع واقعی خودتان بازی بخرید!
خیلیها موقع خرید، نسخهی آرمانی دورهمیشان را تصور میکنند: هشت نفر آدم خوشقول که رأس ساعت میرسند، قوانین را با دقت گوش میدهند و سه ساعت هم بدون نگاه کردن به گوشی، بازی میکنند.
حالا به سه دورهمی اخیرتان فکر کنید. چند نفر واقعاً حاضر بودند؟ چقدر وقت داشتید؟ چه کسی همیشه دیر میرسید؟ چه کسی بعد از پنج دقیقه توضیح قوانین، نگاهش از پنجره فراتر میرفت و وارد افق میشد؟
خرید هوشمندانه بازی فکری از همین واقعیت شروع میشود. بازی رومیزی مناسب، آن جعبهای نیست که فقط خودتان دوست دارید یک روز تجربهاش کنید؛ گزینهای است که آدمهای دوروبرتان هم حاضرند بارها و بارها سراغش بروند!
قانون اول خرید بازی: تعداد بازیکنان | فقط به اعداد روی جعبه اعتماد نکنید!
روی جعبهی بیشتر بازیها یک بازه مثل «2 تا 6 نفر» نوشته شده، اما این بازه فقط میگوید بازی از نظر قوانین با چند نفر قابل اجراست و لزوماً این قول را نمیدهد که در تمام این تعدادها به یک اندازه خوب عمل میکند!
بعضی بازیها دونفره هم اجرا میشوند، اما جذابیت اصلیشان با چهار نفر شکل میگیرد. بعضی دیگر برای هشت نفر جا دارند، ولی با زیاد شدن جمع، فاصلهی بین نوبتها آنقدر بالا میرود که یکی از بازیکنان فرصت میکند چای تازه دم کند و برگردد!
پس بهجای پرسیدن «این بازی چندنفره است؟»، بپرسید: «بهترین تعداد بازیکن برای این بازی چند نفر است و آیا با تعداد همیشگی جمع ما جور درمیآید؟»
اگر تعداد جمع شما ثابت نیست، یک بازی رومیزی با انعطاف بیشتر انتخاب کنید. برای نمونه، بازی اسکایجو برای جمعهایی که تعدادشان مرتب تغییر میکند گزینهای مناسب است؛ درحالیکه بازی موشتطیل زمانی بهتر خودش را نشان میدهد که واقعاً یک جمع شلوغ و اهل بازی تیمی داشته باشید!
قانون دوم خرید بازی: حوصلهی جمع | جمع شما چقدر قانون تحمل میکند؟
پیچیدگی بازی فقط به تعداد صفحههای دفترچه راهنما بستگی ندارد. ممکن است بازی شما قوانین بازی کوتاه باشد اما استثناهای زیادی داشته باشد، یا یک بازی در نگاه اول بزرگ به نظر برسد اما ساختارش بعد از چند حرکت، کاملاً جا بیفتد.
برای بازیکنان تازهکار، بهتر است هدف بازی در یک جمله روشن باشد؛ انتخابهای نوبت محدود و قابلفهم باشند؛ و اولین دور بیشتر از خود بازی طول نکشد. جمع باتجربهتر میتواند سراغ بازیهایی برود که برنامهریزی بلندمدت، مدیریت منابع یا چند مسیر متفاوت برای برد دارند.
فقط یک دام معروف را فراموش نکنید: پیچیده بودن الزاماً به معنای بهتر بودن نیست. گاهی یک بازی ساده که پنج بار روی میز میآید، انتخاب بسیار بهتری از بازی سنگینی است که همه از دور تحسینش میکنند و هیچکس داوطلب بازکردنش نمیشود.
قانون سوم خرید بازی: سرگرمکننده بودن | قرار است چهجوری خوش بگذرد؟
«سرگرمکننده» بودن یک تعریف ثابت ندارد. برای یک جمع، سرگرمی یعنی خندیدن و حرفزدن؛ برای جمع دیگر یعنی بیست دقیقه سکوت، نگاهکردن به صفحه و اجرای نقشهای که از سه دور قبل چیده شده است.
قبل از انتخاب بازی رومیزی، تجربهای را که میخواهید بسازید، مشخص کنید. اگر هدفتان یکی از موارد زیر است:
1. خنده، داستانسازی و حرفزدن: سراغ بازیهایی بروید که بخش مهمی از جذابیتشان از توضیحدادن، متقاعدکردن و واکنش آدمها به هم ساخته میشود. بازی شیر سماور نمونهای از همین حالوهواست.
2. همکاری تیمی، بلوف و مچگیری: بازیهایی را انتخاب کنید که در آنها بازیکنان مجبور میشوند رفتار همدیگر را بخوانند و با همتیمیهایشان هماهنگ شوند.
3. رقابت سبک و تصمیمهای سریع: بازیهای کارتی خانوادگی مثل پیشی میشی معمولاً برای جمعهایی مناسباند که میخواهند بدون مقدمهی طولانی وارد بازی شوند.
4. رقابت عمیق و برنامهریزی: اگر جمع از تفکر طولانیمدت و ساختن برنامه لذت میبرد، سراغ بازیهای استراتژیک بروید.
موضوع مهم این است که «مدل لذت» جمع را بشناسید. بازیای که برای یک گروه شاهکار است، ممکن است برای گروهی دیگر فقط یک دفترچهی قوانین گرانقیمت باشد!
قانون چهارم خرید بازی: شانس | جمع شما با شانس چه رابطهای دارد؟
شانس در بازی لزوماً چیز بدی نیست. تاس، کارتهای ناشناخته و اتفاقات پیشبینینشده، بازی را تازه و هیجانانگیز نگه میدارند. از طرف دیگر، بعضی بازیکنان دوست دارند نتیجه بیشتر از تصمیمهای خودشان بیاید و با جملهی «ده بار پشت سر هم 1 آوردم!» کنار نمیآیند.
اگر جمع شما از غافلگیری و برگشت ناگهانی نتیجه لذت میبرد، وجود شانس بازی را زندهتر میکند؛ اما اگر بازیکنان میخواهند برندهشدن حاصل برنامهریزی دقیق خودشان باشد، بازیهایی با کنترل بیشتر و اطلاعات باز، انتخاب مناسبتری هستند.
بیشتر جمعها جایی وسط این طیف قرار میگیرند: کمی شانس برای اینکه هیچ دوری شبیه قبلی نباشد و بهاندازهی کافی تصمیم برای اینکه بازیکن احساس کند سرنوشتش کاملاً دست یک تاس پلاستیکی و جاذبهی زمین نبوده است!
قانون پنجم خرید بازی: رقابت | رقابت مستقیم میخواهید یا با فاصلهی امن؟
در بعضی بازیها میتوانید مستقیم کارت حریف را بسوزانید، مسیرش را ببندید یا چیزی را که برایش زحمت کشیده، از جلویش بردارید. در برخی دیگر، همه بیشتر سرگرم ساختن صفحهی خودشاناند و برخوردها غیرمستقیمتر است.
اگر جمع شما بعد از هر حمله میخندد و برای انتقامگرفتن نقشه میکشد، تعامل مستقیم ممکن است خیلی برایتان جذاب باشد؛ اما اگر یک حرکت خرابکارانه تا سه مهمانی بعدی در حافظهی خانوادگی ثبت میشود، بهتر است سراغ رقابت آرامتر یا حتی بازیهای همکاریمحور بروید.
قبل از خرید، فقط به «رقابتی بودن» اکتفا نکنید. شدت برخورد بازیکنان را هم بررسی کنید. بعضی بازیها رقابتیاند، ولی دوستیها را فقط آزمایش میکنند؛ بعضی دیگر پرونده را مستقیم به شورای حل اختلاف میفرستند!
قانون ششم خرید بازی: مدیریت زمان | زمان بازی را با زمان واقعی دورهمی مقایسه کنید!
زمان نوشتهشده روی جعبه معمولاً برای بازیکنانی است که بازی را میشناسند. اولین تجربه علاوه بر خود بازی، آمادهسازی، توضیح قوانین، پرسشهای وسط کار و امتیازشماری پایانی را هم دارد.
اگر معمولاً بعد از شام فقط چهل دقیقه فرصت دارید، خرید یک بازی نوددقیقهای با این امید که «حالا یه جوری جمعش میکنیم!» برنامه محسوب نمیشود. از طرف دیگر، اگر جمع برای یک شب کامل بازی دور هم میآید، یک بازی خیلی کوتاه ممکن است پیش از آنکه همه گرم شوند، تمام شود.
برای خرید بازی رومیزی، زمان را به سه بخش تقسیم کنید: آموزش، آمادهسازی و اجرای واقعی. اگر در بازی انتخابیتان، هر سه با سبک زندگی شما هماهنگ باشند، بازی بیشتر روی میز میآید!
قانون هفتم خرید بازی: سن | رده سنی، تمام ماجرا نیست!
رده سنی روی جعبه نقطهی شروع خوبی است، اما برای انتخاب دقیقتر باید مهارتهای لازم را هم ببینید. آیا بازی متن زیادی دارد؟ محاسبه میخواهد؟ به حافظه، سرعت عمل یا تحمل شکست نیاز دارد؟
دو کودک همسن ممکن است تجربیات کاملاً متفاوتی داشته باشند. یکی از بازیهای قانونمند لذت میبرد و دیگری بعد از ده دقیقه، تمرکزش را از دست میدهد. در جمع خانوادگی هم مهم است که بازیکن کمتجربه احساس نکند فقط برای کامل شدن تعداد نفرات پشت میز نشسته است.
بازی مناسب خانواده، باید به همه فرصت تصمیمگیری و حضور واقعی در بازی را بدهد!
قانون هشتم خرید بازی: فضا و ابعاد | میز، قطعات و زبان بازی را جدی بگیرید!
گاهی مشکل انتخاب، نه در مکانیزم بازی است و نه در سلیقهی جمع؛ مشکل این است که بازی روی میز شما جا نمیشود! بعضی جعبهها به صفحهی بزرگ، کارتهای فراوان و فضای شخصی برای هر بازیکن نیاز دارند.
پیش از خرید به این جزئیات هم توجه کنید:
· فضای موردنیاز: آیا بازی روی میز معمولی خانه اجرا میشود یا باید نصف وسایل را به کابینتهای آشپزخانه تبعید کنید؟
· قابلحملبودن: اگر بیشتر در سفر یا کافه بازی میکنید، جعبهای کوچکتر با قطعات کمتر ارزش خرید بیشتری دارد.
· وابستگی زبانی: اگر بازیکنان در خواندن متنهای زیاد به زبان انگلیسی راحت نیستند، بازیهای کممتن یا دارای راهنمای فارسی انتخاب بهتری اند.
· تعداد و ظرافت قطعات: برای خانهای که کودک خردسال یا گربهای با روحیهی غارتگری دارد، صد ژتون کوچک احتمالاً انتخاب مناسبی نباشد!
قانون دهم خرید بازی: تکرارپذیری | ارزش خرید را با تعداد دفعات بازی بسنجید!
قیمت جعبه تنها معیار ارزش خرید نیست. سؤال مهمتر این است که چند بار امکان دارد آن را بازی کنید! یک بازی رومیزی که با نفرات مختلف خوب کار میکند، سریع آماده میشود و هر بار تصمیمهای تازهای میسازد، معمولاً ارزش بیشتری از یک جعبهی بزرگ و بلااستفاده دارد.
برای سنجیدن تکرارپذیری، بررسی کنید که آیا چیدمان، کارتها، نقشها یا مسیرهای برد تغییر میکنند؟ آیا بازیکنان میتوانند روشهای متفاوتی امتحان کنند؟ و آیا نتیجه از همان چند حرکت اول قابل حدس است یا نه.
گاهی بهترین خرید، ارزانترین بازی نیست؛ همان بازیست که بعد از ماهها هنوز کسی دربارهاش میگوید: «میشه بازم دست کج بازی کنیم؟.»
انتخاب سریع؛ جمع شما به کدام سمت نزدیکتر است؟
جمع شما | نوع بازی مناسب | یک گزینه برای بررسی |
۲ تا ۶ نفر، تجربه کم و شروع سریع | بازی کارتی خانوادگی با قوانین واضح | |
۲ تا ۸ نفر، تعداد متغیر و رقابت سبک | بازی عددی یا کارتی با دورهای کوتاه | |
۴ تا ۱۰ نفر، پرانرژی و اهل مچگیری | بازی تیمی و تعاملی | |
۳ تا ۱۰ نفر، اهل حرف و داستانسازی | پارتیگیم خلاقانه و گفتوگومحور | |
دونفره و باتجربهتر | دوئل استراتژیک با تصمیمهای عمیق |
بهترین بازی رومیزی، بهترین بازی برای جمع شماست!
در پایان، خرید بازی رومیزی شبیه انتخاب فیلم نیست که یک نفر آن را ببیند و تمام شود. شما دارید تجربهای مشترک برای چند نفر با حوصله، سلیقه و سابقهی متفاوت انتخاب میکنید. پس بهجای اینکه بپرسید «بهترین بازی بازار چیست؟»، بپرسید: «کدام بازی احتمالاً جمع ما را دوباره دور یک میز مینشاند؟» پاسخ این سؤال معمولاً جعبهی مناسب را خیلی سریع پیدا میکند!
برای دیدن گزینههای مختلف و مقایسهی بازیها بر اساس حالوهوای جمع، میتوانید به فروشگاه بازی و سرگرمی سان گیمز سر بزنید. فقط قبل از افزودن بازی به سبد خریدتان، یک بار دیگر به جمع واقعیتان فکر کنید؛ همانهایی که قرار است قوانین را بشنوند، بازی کنند و احتمالاً بعد از باخت ادعا کنند از اول هم جدی بازی نمیکردهاند!
یادتون نره: عمر کوتاهه، بیشتر بازی کنید!
