چرا باید بیشتر بازی کنیم؟ 7 فایده بازی رومیزی برای کودکان و بزرگسالان
فواید بازی رومیزی فقط سرگرمی نیست؛ بازی به تمرکز، تصمیمگیری، ارتباط، خلاقیت و مدیریت برد و باخت کمک میکند. با 7 دلیل برای بیشتر بازیکردن آشنا شوید.
وقتی درِ جعبهی بازی را باز میکنید، جهانی کوچک روی میز شکل میگیرد؛ جهانی که در آن هر تصمیم پاسخی دارد، اشتباهها کمهزینهاند و حتی جدیترین فرد جمع ممکن است پنج دقیقه بعد برای نجات یک مهرهی خیالی، با تمام وجود مذاکره کند! فواید بازی رومیزی از درگیر کردن ذهن و ساختن گفتوگو شروع میشود و به تمرین صبر، خلاقیت و کنار آمدن با نتیجه میرسد.
بسیاری از مزایای بازی فکری هم درست در همان لحظههایی اتفاق میافتند که حواستان نیست در حال یاد گرفتن چیزی هستید! حالا، وقتش رسیده که کمی دقیقتر به اتفاقاتی نگاه کنیم که دور یک میز بازی برای کودکان و بزرگسالان میافتند.
فایده اول: بازی رومیزی دلیلی برای با هم بودن میسازد!
خیلی وقتها مشکل این نیست که افراد نمیخواهند کنار هم باشند! گفتوگو و دورهمیها معمولاً با چند سؤال تکراری شروع میشود، کمی جلو میرود و بعد هرکس دوباره به فکرهای خودش برمیگردد. بازی رومیزی این سکوت را به راحتی پر کرده و برای جمعتان اتفاق مشترکی میسازد. بهجای اینکه فقط روبهروی هم نشسته باشید، حالا چیزی میان شما در جریان است: یک تصمیم مشکوک، همکاری غیرمنتظره یا نقشهای که قرار بود عالی باشد و در سه حرکت کاملاً فرو پاشید!
هنگام تماشای فیلم، همه میتوانند کنار هم باشند اما هرکس تماشاگر خودش است. در بازی، هیچکس کاملاً بیرون ماجرا نمیماند. هر حرکت، واکنش دیگران را تغییر میدهد و همین مشارکت واقعی است که گفتوگو را طبیعی و ارتباط را زندهتر میکند.
فایده دوم: بازی فکری مغز را درگیر نگه میدارد؛ بدون اینکه بوی امتحان بدهد!
یک بازی ساده هم معمولاً از شما میخواهد چند کار را همزمان انجام دهید: قانونها را به خاطر بسپارید، وضعیت فعلی را بخوانید، میان چند انتخاب تصمیم بگیرید و حواستان باشد نفر مقابل بیش از حد بیگناه به نظر نرسد.
در بازیهای مختلف، حافظه، تشخیص الگو، برنامهریزی، محاسبه، استدلال و انعطاف ذهنی با شدتهای متفاوت وارد کار میشوند. نکتهی جذاب اینجاست که مغز درگیر است، اما این درگیری را به شکل چالشی داوطلبانه تجربه میکنید؛ نه تکلیفی که باید هرطور شده تمامش کنید!
البته هیچ جعبهای قرص افزایش هوش نیست و سه دست بازی قرار نیست کسی را به نابغه تبدیل کند. اما یادگرفتن قوانین تازه، ساختن نقشه و تغییر آن بعد از هر اتفاق، نوعی ورزش ذهنی است که بهجای تکرار خشک، با کنجکاوی جلو میرود.
فایده سوم: بازی رومیزی باختن را به یک مهارت قابل تمرین تبدیل میکند!
بردن شیرین است؛ اما بخش مهم بازی معمولاً از جایی شروع میشود که برنامه طبق میل شما جلو نمیرود. کارت مورد نظرتان رو نمیشود، حریف حرکت بهتری انجام میدهد یا تصمیمی که مطمئن بودید شاهکار است، دو دقیقه بعد به یک خاطرهی آموزشی تبدیل میشود.
بازی فضای امنی برای تجربهی این ناکامیهای کوچک میسازد. میتوانید ناراحت شوید، نتیجه را بپذیرید، رفتار خودتان را مرور کنید و دوباره تلاش کنید؛ بدون اینکه هزینهی اشتباه، چیزی بیشتر از چند امتیاز و کمی کلکل دوستانه باشد.
برای کودکان، این فرایند تمرین نوبتپذیری، صبر و مدیریت هیجان است. برای بزرگسالان هم آزمون بدی نیست؛ چون بعضیها فقط تا زمانی آرام هستند که امتیازشان از بقیه بیشتر باشد!
فایده چهارم: بازی رومیزی برای ذهن یک استراحت فعال میسازد!
گاهی ذهن شما بیشتر از هرچیز نیاز دارد از نگرانیهای تکراری جدا شود و روی مسئلهای کوچک، روشن و قابلحل تمرکز کند. هنگام بازی، توجهتان از فهرست کارهای عقبافتاده به اتفاقی منتقل میشود که روی میز جریان دارد. نتیجهی هر دور مشخص است، بازخورد هر حرکت سریع میرسد و برای مدتی، لازم نیست همزمان به ده مسئلهی نصفه فکر کنید.
خندهها، شوخیها و غافلگیریهای بازی هم فشار فضا را کمتر میکنند. البته شاید وقتی کسی درست یک حرکت مانده به پیروزی نقشهتان را خراب میکند، آرامش کامل را تجربه نکنید؛ ولی دستکم این بار میدانید دقیقاً بابت چه چیزی حرص میخورید!
فایده پنجم: بازی فکری روشی آسان برای ابراز خلاقیت است!
خلاقیت فقط نقاشیکشیدن یا داستاننوشتن نیست. وقتی برای حل یک موقعیت، راه تازه پیدا میکنید، از یک تصمیم عجیب دفاع میکنید یا با امکانات محدود نقشهای میسازید، در حال استفاده از همان بخش خلاق ذهنتان هستید!
بازیهای داستانی، کلمهای، مذاکرهای و نقشآفرینی این فضا را مستقیمتر میسازند. بازیکن باید چیزی تعریف کند، دیگران را قانع کند، نقش بگیرد یا از دل چند کارت معمولی، موقعیتی بسازد که تا چند دقیقه قبل اصلاً وجود نداشت. برای مثال، در بازی شیر سماور کارتها فقط شروع ماجرا هستند؛ بخش اصلی خنده و جذابیت از توضیحهای بازیکنان، استدلالهای عجیب و واکنش خود جمع شکل میگیرد. یعنی بازی مواد اولیه را میدهد و باقی اجرا را بازیکنان دور میز میسازند.
فایده ششم: بازی رومیزی انسانها را از نقشهای همیشگیشان بیرون میکشد!
در زندگی روزمره، هرکس معمولاً نقش ثابتی دارد: پدر و مادر تصمیم میگیرند، مدیر جلسه را هدایت میکند، فرد خجالتی کمتر حرف میزند و آن دوست همیشه مطمئن، درباره همهچیز نظری قطعی دارد؛ اما قانون بازی برای همه یکی است! ممکن است کودک خانواده بهترین تصمیم را بگیرد، کمحرفترین فرد جمع همه را فریب دهد یا کسی که همیشه خودش را استراتژیک میدانست، تمام برنامهاش را روی آمدن یک کارت نامعلوم بنا کند.
این جابهجایی موقت، افراد را از زاویهی تازهای نشان میدهد؛ نه به این معنا که یک دست بازی شخصیت واقعی همه را افشا میکند؛ اما فرصت میدهد تواناییها، شوخطبعی و سبک فکرکردن یکدیگر را در موقعیتی متفاوت ببینید.
فایده هفتم: بازی فکری خاطرات ماندگار میسازد!
بیشتر ما امتیاز دقیق بازیهای چند سال قبل را به خاطر نداریم، اما لحظههایشان را یادمان میماند: کسی که قانون را اشتباه فهمید و با همان اشتباه تا آستانهی برد رفت؛ همکاری گروهی که در آخرین لحظه نجاتمان داد؛ یا دوری که همه مطمئن بودند یک نفر برنده است و ناگهان هیچچیز طبق انتظار پیش نرفت!
بازیها بهمرور به نشانههای خانوادگی و دوستانه تبدیل میشوند. یک جعبه خاص ممکن است یادآور تعطیلات، شبهای طولانی یا افرادی باشد که بارها کنار همان صفحه بازی نشستهاند. شاید به همین دلیل است که بعضی بازیها حتی وقتی کمی کهنه شدهاند، هنوز از قفسه حذف نمیشوند؛ چون ارزششان دیگر فقط در طراحی و قطعات نیست و بخشی از خاطرهی جمعی داخل همان جعبه مانده است!
از بازی رومیزی تا گیمیفیکیشن؛ چرا منطق بازی جواب میدهد؟
بازیها معمولاً هدفی روشن، قوانین قابلفهم، بازخورد سریع و حس پیشرفت دارند. بازیکن میداند چه میخواهد، میبیند تصمیمش چه نتیجهای داشته و برای حرکت بعدی انگیزه پیدا میکند. همین ساختار است که توجه را برای مدت طولانی نگه میدارد.
هنگام استفاده از گیمیفیکیشن از بخشی از همین منطق در موقعیتهایی استفاده میشود که ذاتاً بازی نیستند؛ مثل آموزش، محیط کار، تجربهی مشتری یا ساخت عادت. مأموریت، بازخورد، انتخاب، چالش و مشاهدهی پیشرفت فعالیتهای معمولی را قابلدرک و درگیرکننده میکنند.
یک بازی خوب، بارها به میز برمیگردد!
برخلاف سرگرمیهایی که یکبار مصرف میشوند، بازی رومیزی با هر جمع، شکل تازهای پیدا میکند. افراد عوض میشوند، تصمیمات عوض میشوند و حتی همان قوانین ثابت، داستان دیگری میسازند.
برای دیدن بازیهای مختلف و پیدا کردن تجربهای که دوست دارید بارها دوباره سراغش بروید، به فروشگاه بازی و سرگرمی سان گیمز سر بزنید. شاید جعبهای که امروز انتخاب میکنید، از آن بازیهایی شود که چند سال بعد هنوز سر حرکات قدیمیاش بحث میکنید!
یادتون نره: عمر کوتاهه، بیشتر بازی کنید!
